Czas wolny - Nasz Swiat
23
So, wrzesień

Święta to doskonała okazja do długich rozmów i ciepłych pogaduszek, które jednak czasami mogą przerodzić się w niekończące się, męczące dyskusje i kłótnie. 
 
Na jakie tematy najczęściej rozmawia się przy stole we Włoszech zrobiono już wiele sodaży i tak na przykład d.repubblica.it podaje takie oto preferencje Włochów:
 
1. cibo – jedzenie
 
2. lavoro – praca
 
3. figli e loro educazione – dzieci i ich wychowanie

4. vacanze – wakacje

Natomiast wygląda na to, że dzisiaj Włosi  (i trudno się dziwić w latach kryzysu) nie lubią dyskutować o polityce, ekonomii i pieniądzach. Tematem tabu jest także seks i rubaszne dowcipy.
 

Agnieszka Gorzkowska

Jak leje to znaczy, że pogoda dobra dla złodziei? I do tego "z górnej półki"? Bo niby skąd się wzięło powiedzenie Piove, governo ladro! ("pada, rząd złodziei"), i o co tu chodzi - zastanawiają się nieraz cudzoziemcy, w sensie "co ma piernik do wiatraka".
 
 
 
Powiedzenie to wywodzi się prawdopodobnie jeszcze ze średniowiecza, kiedy to przez wiele granic miejskich przewożono bardzo cenny towar: sól. Na każdej nawet najmniejszej granicy na drodze przewoźnicy i kupcy musieli płacić podatek od towaru narzucany przez lokalnego władcę feudalnego. Im cięższy towar tym większa była opłata celna. 
 

Mimo, że w języku potocznym najbardziej powszechnym terminem najmu jest affitto, to jednak istnieje zdecydowanie bliższy Polakom termin: 

LOCARE

Locare, podobnie jak polskie terminy "lokal", "lokalny", czy "lokator", pochodzi od łacińskiego locus, czyli "miejsce", nic więc dziwnego, że wiele wyrazów pokrewnych w języku włoskim używa się powszechnie w sektorze nieruchomości, np.:


Locatore /proprietario/ padrone di casa - właściciel wynajmujący lokal
Locatario /conduttore/inquilino/affittuario/noleggiatore - najemca, dzierżawca
Locazione /contratto di locazione - najem, umowa najmu
Sublocazione /subaffitto - podnajem
Si loca (popularne w niektórych regionach, np. na Sycylii) /in affitto /affittasi/ fittasi - do wynajęcia
Locanda - ostello/ albergo/ pensione/ rifugio - gospoda, zajazd dla podróżnych

Agnieszka Gorzkowska


A oto przykłady reklam i tytuły książek:

Między nami po ulicy,
pojedynczo i grupkami,
snują się... 

kiczowaci szpanerzy!


We włoskich miastach XXI wieku powoli zanikają burini, cafoni, paninari i inni regionalni żule i efekciarze, a ich miejsce zajmują tamarri, truzzi czy zarri. Sprawdźmy więc kim są nowi włoscy szpanerzy, czym się chyrakteryzują, czyli jak ich widzą włoscy internauci:

Fabrizio Corona
fot. mondoreality.com

Palindrom to rodzaj zabawy językowej pochodzącej jeszcze z czasów starożytności: wyraz, wyrażenie lub całe zdanie a nawet dłuższy tekst, który może być czytany litera po literze w obie strony (od lewej do prawej i odwrotnie), a jego brzmienie się nie zmieni.
 
 

Najprostrzym przykładem palindromu jest imię ANNA.

CATTIVERIE, czyli włoskie złośliwości, zgryźliwości, docinki...

Czasami mamy niepohamowaną ochotę "dociąć" komuś na przykład w odpowiedzi na inne złośliwości, i nagle zdajemy sobie sprawę, że w obcym języku nie zawsze przyjdzie nam równie łatwo i szybko znaleźć odpowiednio cierpki przytyk, jak w języku ojczystym. 

Tym bardziej, że nie w każdej sytuacji pasuje odpowiedź wulgarna. Tymczasem odpowiednia doza ironii i sarkazmu świetnie spełnia swoje zadanie i dotrze nawet do najbardziej zadufanego w sobie wyrafinowanego osobnika.

Poniżej kilka przykładów włoskich zgryźliwości zasłyszanych tu i ówdzie:
 
- Prova a trattenere il respiro cinque minuti così tutti si accorgeranno che l'aria che respiriamo è migliorata. - Spróbuj wstrzymać oddech przez pięć minut, a wszyscy zauważymy, jak poprawiło się powietrze, które wdychamy.
 
Fai così schifo che quando ti guardi allo specchio lui si gira dall'altra parte! - jesteś tak obrzydliwy, że jak patrzysz w lustro, to ono się odkręca w drugą stronę

- Il tuo cervello ha partorito un pensiero: è morto di solitudine - Twój mózg urodził jedną myśl: umarła z samotności...

- Arbitro, hai le corna così lunghe che se ci salgo sopra, posso dare la mano al Creatore - Sędzia, masz takie długie rogi, że jak na nie wejdę, to mogę podać rękę Stwórcy

- Sei così scemo che saresti capace di farti investire da una macchina parcheggiata - Jesteś na tyle głupi, że dałbyś się przejechać zaparkowanym samochodem.

- Se ti morsicasse una vipera, morirebbe avvelenata - gdyby ugryzła cię żmija, sama padłaby od zatrucia.


Uważajcie tylko na tzw. "cattiverie gratuite", czyli złośliwości niezasłużone, w złym tonie, wypowiedziane intencjonalnie, bo bawi nas robienie  przykrości komuś, kto nie umie lub nie może się obronić.

Agnieszka Gorzkowska