Polaków sny o niepodległości - Nasz Swiat
16
Wt, lipiec

Moje trzy grosze

W bieżącym 2014 roku świętowaliśmy dwa najbardziej znaczące wydarzenia z czasu drugiej wojny światowej w historii Polski. 18-go maja uroczyście czciliśmy po raz 70-ty  pamięć bohaterów bitwy o Monte Cassino. 1-go sierpnia cała Polska po raz 70-ty oddała hołd walczącym w Powstaniu Warszawskim.

Walczących o Monte Cassino i w Powstaniu Warszawskim łączył wspólny sen – marzenie – Polska niepodległa. Mimo heroizmu walki i ofiary krwi koniec wojny sprawił, że Polska odzyskała wolność, ale nie niepodległość. Różnica w działaniach walczących o Monte Cassino i Powstaniu Warszawskim polegała na zakresie prowadzonej walki.
 

Walczący o Monte Cassino swoim bohaterstwem i ofiarą krwi dążyli do otwarcia drogi z południa na Rzym i dalej na północ z nadzieją, że uczestniczyć będą w wyzwalaniu ojczyzny.

Powstańcy Warszawscy dowodzeni przez władze państwa podziemnego chcieli wyprzeć okupanta ze stolicy i ustanowić władze niepodległej Rzeczpospolitej.

Już w dniu wybuchu Powstania, 1-go sierpnia wieczorem Hitler wydał rozkaz zrównania Warszawy z ziemią i wymordowania jej mieszkańców. Okupant rozpoczął natychmiast systematyczne  i metodyczne niszczenie stolicy. Stare Miasto zostało zrujnowane w prawie 100%. W pierwszych dniach powstania, hitlerowcy spalili Mariensztata – malowniczą przylegającą do Starego Miasta dzielnicę. 4-go września czołgi okupanta rozjechały płyty Grobu Nieznanego Żołnierza.

16-go września spłonęła katedra św. Jana Chrzciciela. Kapelan Powstania Warszawskiego ks. Wacław Karłowicz wraz z dwoma sanitariuszkami wynieśli ze zgliszcz krzyż Jezusa Konającego – krucyfiks będący bezcennym obiektem kultu i najwspanialszym zabytkiem rzeźby późnośredniowiecznej.

Jednym z głównych zadań, które obok walki zbrojnej postawiło sobie państwo podziemne było ratowanie polskich skarbów narodowych. Na Starym Mieście zbierali dzieła sztuki ze zrujnowanych świątyń i kamienic: Ewa Faryszwska, młody kustosz Muzeum Narodowego – Zygmunt Miechowski i Leszek Świderski. Odzyskane dzieła ukrywali w podziemiach kamienicy Baryczków  przy rynku Starego Miasta.
Mimo troski państwa podziemnego o ratowanie polskich dóbr kultury nie udało się ocalić wielu z nich. Zniszczone zostały przez okupanta: Archiwum Główne, Archiwum Akt Dawnych i Archiwum Skarbowe. Wiele bezcennych dzieł zostało przez okupanta zrabowanych i z Polski wywiezionych.

Sny o Polsce Niepodległej bohaterów z Monte Cassino i Powstania Warszawskiego spełniły się dopiero po 45-ciu latach i dlatego ich dokonania zasługują na trwałą pamięć, szacunek i uznanie potomnych.  

Jan Morski