Poradniki - Nasz Swiat
19
Cz, październik

 

Rzym – Jak każdego roku, INPS rewaloryzuje wysokość składek na ubezpieczenie dla colf, badanti, babby sitter oraz innych pracowników zatrudnionych w domach włoskich.

Wysokość składki uzależniona jest od wynagrodzenia danego pracownika oraz jego godzin pracy.

W przypadku zatrudnienia pracownika na 24 godziny tygodniowo, składki naliczane są na trzy sposoby:

- wynagrodzenie godzinne do 7,34€: wysokość składki wynosi 1,36€ z CUAF (z czego 0,33€ wpłaca pracownik) i 1,37€ bez CUAF;

- wynagrodzenie godzinne powyżej 7,34€ i do 8,95€: 1,54€ bez CUAF (z czego 0,37€ wpłaca pracownik) i 1,55€ bez CUAF;

- wynagrodzenie godzinne powyżej 8,95€: 1,88€ z CUAF (z czego 0,45 € wpłaca pracownik) i 1,89€ bez CUAF.


W przypadku, gdy pracownik pracuje więcej niż 24 godzin tygodniowo u tego samego pracodawcy, wysokość składki godzinnej wynosi 0,99 € z CUAF(z czego 0,24 € wpłaca pracownik) i 1,00€ bez CUAF.

*Z opłaty składek CUAF (Cassa Unica Assegni Familiari) zwolnieni są pracodawcy spowinowaceni z pracownikiem.

Stranieri in Italia

Jestem Polką, znalazłam rodzinę, która chce mnie zatrudnić jako pomoc domową. To moja pierwsza praca we Włoszech. Jak mogę zalegalizować swój pobyt w Italii? Jak wygląda praktyka związana z zatrudnieniem?

Krok pierwszy: Legalizacja pobytu
Obywatel UE zamierzający pozostać we Włoszech przez dłużej niż trzy miesiące, muszą zalegalizować swój pobyt się w urzędzie gminy/miasta, w którym pragną zamieszkać. 

W tym celu należy dokonać rejestracji (wł. iscrizione anagrafica) w urzędzie gminy. Do zarejestrowania potrzebne będą następujące dokumenty:
- paszport lub inny dokument tożsamości ważny zagranicą
- codice fiscale wydawane przez Agenzia delle Entrate
- w Pani przypadku , jako pracownicy etatowej -  dokumenty stwierdzające podjęcie przez Panią pracy, a więc “denuncia di assunzione” i  “lettera di assunzione”.

Ponadto musi Pani wskazać miejsce zakwaterowania. Potrzebna będzie deklaracja właściciela mieszkania poświadczająca, że jest Pani jego gościem lub lokatorem (dokument nosi nazwę “cessione di fabbricato”).

Po dokonaniu rejestracji (iscrizione anagrafica) i dokonaniu przez odpowiednie organy  weryfikacji stwierdzającej prawdziwość deklarowanych informacji odnoście zatrudnienia i zamieszkania otrzyma Pani deklaracja pobytu (attestazione di soggiorno). Dokument ten  będzie zawierał Pani dane osobowe i adres zamieszkania i stanowił jednocześnie  potwierdzenie legalizacji przez Panią pobytu we Włoszech. Zaświadczenie to jest swego rodzaju kartą pobytową.

Warto podkreślić, że „attestazione di soggiorno” może zachować swoja ważność nawet po wygaśnięciu umowy o pracę.

Krok drugi: Zatrudnienie
Warunki zatrudnienia obywateli Unii Europejskiej w charakterze pomocy domowej są takie same jak dla obywateli Włoch.

Pracodawca musi zgłosić do INPS-u (włoski zakład ubezpieczeń społecznych) fakt podjęcia stosunku pracy, w ciągu 24 godzin poprzedzających zatrudnienie (nawet jeśli będzie to dzień świąteczny).

Zgłoszenie to jest obowiązkowe. Pracodawca może go dokonać na wiele sposobów: poprzez interenet (wypełniając odpowiedni formularz on line) na stonie internetowej INPS-u (w sekcji “servizi per i lavoratori domestici”) lub osoboście w biurze INPS-u.
W przypadku osobistego dokonania zgłoszenia, warto wymagać wydania przez urzędnika zaświadczenia zawierającego  numeru protokołu (numero di protocollo) oraz datę przyjęcia zgłoszenia przez dane biuro (pieczęć lub kod biura INPS-u).

Zgłoszenie faktu zatrudnienia w INPS-ie można ponadto dokonać listownie, listem poleconym (raccomandata A/R). W tym celu należy posłużyć się formularzem o nazwie COLD-ASSO, który można pobrać ze strony internetowej INPS-u  i do ktorego należy załączyć kserokopie wymaganych dokumentów.  Możliwe jest także zgłoszenie telefoniczne poprzez bezpłatną infolinię INPS/INAIL pod numerem telefonu: 803164.

Przed podjęciem pracy najlepiej jest zawrzeć na piśmie ustalone warunki zatrudnienia.

W liście o zatrudnieniu  (lettera di assunzione) należy wskazać datę podjęcia  pracy i ewentualnie termin ważności umowy (w przypadku umowy na czas określony), miejsce pracy, kategorię pracowniczą oraz ewentualny stopień awansu zawodowego.
 
W Pani przypadku, skoro po raz pierwszy podejmuje Pani pracę we Włoszech, domyślam się, że nie ma Pani jeszcze żadnego stopnia awansu zawodowego, toteż  zakwalifikowana zostanie Pani jako pracownik na poziomie A (livello A), kwalifikacje (qualifica):  pomoc domowa (collaboratore domestico), obowiązki pracownicze (mansioni): pomoc w pracach domowych (domestico).
Jeśli chodzi o czas pracy należy wskazać tygodniowy wymiar pracy (ore totali settimanali), a także ustaloną liczbę godzin pracy na każdy dzień (ore per singolo giorno), wysokość stawki z godzinę (paga oraria) i ewentualne informacje o otrzymywaniu wiktu i zakwaterowania (vitto e alloggio), o ile zamieszka Pani z pracodawcami.

W przypadku, kiedy zamieszka Pani w domu pracodawcy należy wskazać konkretnie jaką cześć mieszkania otrzymuje Pani do dyspozycji i do przechowywania rzeczy osobistych (pokój? inne pomieszczenia?)
 
Warto też spisać warunki korzystania z urlopu wypoczynkowego. Jeśli pracodawca ma szczególne wymagania odnoście urlopu, warto zaznaczyć okres, w którym zamierza go spędzić i o ile planuje podróż lub pobyt w miejscowości wypoczynkowej należy zaznaczyć, że będzie Pani wspólnie z nim podróżowała.

Stranieri in Italia 

Colf i badanti mają prawo i obowiązek pójścia na urlop macierzyński dwa miesiące przed porodem i na trzy po rozwiązaniu, ale jeżeli otrzymają zaświadczenie potwierdzające ich dobry stan zdrowia, mogą pracować do końca 8 miesiąca ciąży.
W tym okresie pracownica otrzymuje z INPSu 80% średniego wynagrodzenia dziennego. 11 marca INPS opublikował wartość stawki godzinowej, na bazie której naliczany jest zasiłek w roku 2010: 
- 6,40 euro dla efektywnego wynagrodzenia godzinnego do 7,22 euro;
- 7,22 euro dla efektywnego wynagrodzenia godzinnego od 7,23 do 8,81 euro;
- 8,81 euro dla efektywnego wynagrodzenia godzinnego powyżej 8,81 euro;
- 4,65 dla osób zatrudnionych na więcej niż 24 godziny tygodniowo.

Uwaga: Pracownice mają prawo do otrzymania zasiłku tylko i wyłącznie w przypadku gdy:
- przez 24 miesiące poprzedzające okres obowiązkowego urlopu, zostały wpłacane 52 składki tygodniowe, także w innych sektorach niż pomoc domowa;
- przez 12 miesięcy poprzedzających obowiązkowy urlop macierzyński, zostało wpłaconych przynajmniej 26 składek tygodniowych, także w przypadku pracy w innych sektorach.

www.stranieriinitalia.it
tłum. Anna Malczewska

Chciałabym się dowiedzieć jakie prawa przysługują pomocy domowej, która nie mieszka ze swoimi pracodawcą w przypadku choroby. Ma prawo do otrzymywania wynagrodzenia? Pracodawca może ją zwolnić?

W świetle obowiązujących przepisów pomoc domowa (colf) musi niezwłocznie poinformować swojego pracodawcę (dattore di lavoro) o nieobecności w pracy. Jeżeli jej przyczyną jest choroba (malattia) musi przesłać mu zaświadczenie lekarskie (certificato medico). Obowiązek ten dotyczy pomocy domowych nie mieszkających z pracodawcą pod jednym dachem (non convivente).

Pracodawca jest zobowiązany wypłacić połowę ustalonej pensji (metà dello stipendio) przez pierwsze trzy dni choroby i całą wysokość wynagrodzenia (stipendio intero) za kolejne dni, maksymalnie do:
- 8 dni, przy wysłudze lat pracy do 6 miesięcy (anzianità fino a 6 mesi)
- 10 dni, przy wysłudze lat pracy od 6 miesięcy do 2 lat;
- 15 dni , przy wysłudze lat powyżej 2 lat.

Jeżeli choroba pracownika trwa dłużej, w stosunku do tego, co napisane powyżej pracodawca nie jest zobowiązany do wypłacania wynagrodzenia i opłacania składek (contributi) INPS.

W takim przypadku pracownikowi przysługuje jednak prawo do utrzymania stanowiska pracy (il diritto alla conservazione del posto di lavoro), w zależności od wysługi lat:
- przez 10 dni przy wysłudze do 6 miesięcy (anzianità fino a 6 mesi)
- przez 45 dni - wysługa do 2 lat
– 180 dni - wysługa powyżej 2 lat

Po upływie terminu objętego prawem do zachowania stanowska pracy (periodo di conservazione del posto di lavoro), jeżeli pomoc domowa nie wróciła do pracy decyzja o tym, czy kontynuować z nią stosunek pracy czy go rozwiązać należy do pracodawcy.

Oczywiście pomoc domowa zachowuje prawo do otrzymania odprawy, czyli tzw. likwidacyjnego, oraz zapłaty za niewykorzystane dni urlopu wypoczynkowego (ferie), wolne godziny pracy (permessi) i trzynastkę (tredicesima).

Uwaga: bardzo ważne jest powiadomienie pracodawcy o nieobecności w pracy lub chorobie. Nieusprawiedliwiona w ciągu pięciu dni nieobecność, o ile nie wystąpiły przyczyny tzw. „siły wyższej” (cause di forza maggiore) jest powodem do zwolnienia pracownika „ze słusznej przyczyny”, jak określa ją prawo (giusta causa di licenziamento).
Już szóstego dnia nieusprawiedliwionej nieobecności pracodawca może wysłać do INPSU zawiadomienie o rozwiązaniu stosunku pracy.


Adwokat Mascia Salvatore
Stranieri in Italia

Nie istnieje możliwość zrzeczenia się prawa do urlopu, nawet jeśli pracodawca i pracownik zawrą taką umowę, w świetle prawa jest ona nieważna.
Okres, w którym pracownik może pójść na urlop ustala pracodawca, który następnie informuje pracownika o przyznanym okresie urlopowym. Pracodawca ustala termin urlopu, biorąc pod uwagę wymagania prowadzenia firmy oraz potrzeby i interes pracownika. Dlatego też, każdy pracownik powinien zgłosić pracodawcy termin, w którym chciałby wziąć urlop z dużym wyprzedzeniem.

PRZEPISY DOTYCZĄCE URLOPÓW
1. Pracownik ma prawo do minimum 4 tygodni urlopu w roku, ma prawo do minimum dwóch tygodni urlopu w roku, w którym nabył prawo urlopowe.
2. O ile pracownik wyrazi taki życzenie, pracodawca musi mu przyznać dwa tygodnie urlopu następujące po sobie.
3. Pracownik ma prawo do wykorzystania pozostałych dni urlopu w ciągu 18 miesięcy następujących po zakończeniu roku, w którym nabył prawa urlopowe.
4. Za złamanie przepisów dotyczących prawa urlopowego grozi  grzywna za każdego pracownika.
5. Istnieje zakaz zastępowania sumą pieniężną 4 tygodni gwarantowanego urlopu. Tylko w przypadku rozwiązania umowy o pracę można zastąpić suma pieniężną dni urlopu.
Natomiast dni urlopu, które przekraczają obowiązujące 4 tygodnie mogą zostać wykorzystane również po upływie 18 miesięcy lub zastąpione wynagrodzeniem pieniężnym.
Liczba przysługujących dni urlopu zależy od liczby przepracowanych dni. Podczas naliczania urlopu bierze się również pod uwagę nieobecności w pracy związane z urlopem macierzyńskim, chorobą, wypadkiem przy pracy, z powodu ciąży, a także z powodu uczestnictwa w pracach komisji wyborczej i nieobecności wynikające z redukcji etatu.
Nie kalkuluje się natomiast nieobecności wynikających ze zwolnień ze względu na sprawy rodzinne i opiekę nad chorym dzieckiem.
Urlop macierzyński, choroba podczas urlopu, choroba dziecka w przypadku koniecznej hospitalizacji, nie są traktowane jako dni urlopowe.
Jeśli w czasie trwania urlopu występują dni świąteczne, pracownik ma prawo do przedłużenia sobie urlopu lub do uzyskania dodatkowej zapłaty za te dni.
Jeśli pracownik nie wykorzystał urlopu, nawet jeśli się go nie domagał, oprócz wynagrodzenia za dzień pracy ma prawo do otrzymania wynagrodzenia ekstra.
Jeśli rozwiązanie umowy o pracę następuje w ciągu roku, pracownikowi muszą zostać zapłacone dni niewykorzystanego urlopu.

CHOROBA PODCZAS URLOPU
Pracownik, który zachorował w czasie urlopu, powinien przedłożyć pracodawcy zaświadczenie lekarskie.
Ważne jest, aby podał swój dokładny adres pobytu, aby umożliwić kontrolę lekarską zleconą przez INPS lub ASL.
Tego typu kontrole mogą być dokonywane tylko w określonych godzinach w ciągu dnia (dotyczy to zarówno dni świątecznych, jak i roboczych), tj. od 10 .00 do 12.00 i od 17.00 do 19.00.
W przypadku choroby urlop zostaje zawieszony, pod warunkiem, że choroba jest na tyle poważna, że rzeczywiście uniemożliwia pracownikowi korzystanie z wypoczynku.
Pracodawca ma obowiązek wykazać, że choroba nie spowodowała możliwości korzystania z urlopu.
W przypadku kłótni orzeczenie w tej sprawie wyda sędzia.
Zatem nie zawsze choroba podczas urlopu automatycznie ten urlop zawiesza, za każdym razem należy ocenić czy rzeczywiście pogorszenie stanu zdrowia ma wpływ na możliwość korzystania z wypoczynku.

URLOP DLA POMOCY DOMOWYCH I OPIEKUNEK
Także opiekunki i pomoce domowe mają prawo do urlopu, z tymże okres urlopowy musi odpowiadać potrzebom pracownika. Cudzoziemcy pracujący jako pomoce domowe i opiekunowie, jeśli nie wykorzystują urlopu w ciągu roku, pod warunkiem uzyskania zgody pracodawcy, mogą „zbierać” dni urlopowe przez 2 lata, aby uzyskać dłuższy wypoczynek w momencie, kiedy zdecydują się na wakacje w kraju pochodzenia.
Minimum 8 dni urlopu przysługuje osobom pracującym „na godziny”. 15 dni urlopu, jeśli pracowały do 5 lat, 20 dla osób, które pracują ponad 5 lat. 26 dni urlopu przysługuje pomocom domowym i opiekunkom zatrudnionym na cały etat lub mieszkającym z pracodawcą.

Stranieri in Italia

W przypadku przyjęcia osoby do pracy jako pomocy domowej pracodawca zobowiązany jest do:
1. zgłoszenia do INAIL, w ciągu 24 godzin od momentu zatrudnienia;
2. zgłoszenia do INPS, najdalej do 10 dnia miesiąca następującego od momentu zatrudnienia, wypełniając wniosek LD09 podpisany przez pracodawcę i osobę zatrudnioną, dołączając odpowiednie załączniki;
3. w przypadku gdy zatrudniona osoba zamieszkuje u pracodawcy  wymaga się zgłoszenia w ciagu 24 godzin od momentu zatrudnienia w Komendzie Policji (Questura) oraz zgłoszenia do Anagrafe del Comune w ciągu 20 dni od zatrudnienia;
4. w przypadku zatrudnienia osoby z państw z poza krajów Unii Europejskiej trzeba zgłosić fakt zatrudnienia do 48 godzin w Komendzie Policji (Questura), nawet wtedy, gdy pracownik zamieszkuje poza miejscem pracy zamieszkania osoby zatrudniającej.
Pracownik ma prawo otrzymać w przeciągu 30 dni od daty zatrudnienia „Lettera di Assunzione”, w której treści wyszczególnione są:
- data rozpoczęcia pracy, okres próbny, charakter pracy, czyli rodzaj kategorii pracowniczej, godziny pracy, data urlopu którą uzgadniają strony oraz wysokość wynagrodzenia za pracę.

Umowa o prace może być zawarta na czas nieokreślony lub wskazywać datę końcową.
Wnioski do wypełnienia można uzyskać poprzez www.inps.it lub w siedzibie INPS. Osoba zatrudniająca się zobowiązana jest do przedstawienia:
- dokumentu tożsamości
- codice Fiscale;
- pozwolenia na pobyt, czyli w przypadku obywateli UE wpisu do rejestru osób zameldowanych. W przypadku pracownika spoza UE - permesso di soggiorno.

Godziny pracy SA ustalone w wysokości maksymalnej do:
- 10 godzin dziennie przy 55 godzinach tygodniowo, pod warunkiem że colf lub badante zamieszkuje u pracodawcy
- 8 godzin dziennie przy etacie 44 godzin tygodniowo rozłożonych na okres 5 lub 6 dni pod warunkiem że colf lub badante zamieszkuje poza miejscem zatrudnienia.
W przeciągu tygodnia colf lub badante zatrudniona „ze spaniem” ma prawo do przerwy która przypada na niedzielę—24 godz oraz inny dzień ustalony wspólnie przez pracownice i pracodawcę do 12 godzin. W przypadku niewykorzystania dnia wolnego pracownik powinien otrzymać za niego wynagrodzenie.

Joanna Mużyło
Dyrektor Naczelny Związków Zawodowych UGL SIE  ds. Polaków we Włoszech

źródło: Manuale UGL lavoratori stranieri in Italia

Nieobecność w pracy z powodu choroby, wypadku, itd. muszą zostać natychmiast zgłoszone pracodawcy.

Rzym, 16 lutego 2009 - Nieobecności nieusprawiedliwione mogą zostać ukarane natychmiastowym zwolnieniem. Pamiętaj, że masz także prawo do płatnych nieobecności w pracy, np. w przypadku wizyty u lekarza.

Nieobecność w pracy
W razie nieobecności pracownika w miejscu pracy musi natychmiast zgłoszone pracodawcy. Nieobecności nieusprawiedliwione, które nie zostaną zgłoszone do 5-ego dnia mogą  być powodem natychmiastowego zwolnienia z pracy.
Jeżeli jednak pracownik stawi się w miejscu pracy po upływie 5 dni może spodziewać się ze strony pracodawcy wręczenia wypowiedzenia. W tym przypadku pracownik nie będzie mógł się nigdzie odwoływać od postanowienia pracodawcy. Oczywiście, w zależności od stosunków pomiędzy pracodawcą i pracownikiem, pracodawca może pójść na rękę pracownikowi i potraktować nieobecność jako urlop.

Choroba
W przypadku choroby, pracownik musi natychmiast powiadomoć pracodawcę o tym fakcie. Pracownicy, którzy nie mieszkają wraz z pracodawcą muszą przedstawić mu zwolnienie lekarskie, na którym musi widnieć okres czasu trwania zwolnienia. Zwolnienie musi zostać wysłane do pracodawcy do 3 dni od otrzymania zaświadczenia. Zwolnienie lekarskie należy wysłać listem poleconym z potwierdzeniem odbioru. Tylko w ten sposób będziemy pewni, że pracodawca je otrzymał.
Pracownicy mieszkający wraz z pracodawcą nie muszą wysyłać zwolnienia, z wyjątkiem, że pracodawca nie będzie tego wymagał. 

Zachowanie miejsca pracy: w przypadku choroby, pracownikowi, zarówno nie jak i mieszkającemu z pracodawcą, przysługuje prawo zachowania miejsca pracy.

Przez jaki okres czasu pracodawca nie może zwolnić mnie w przypadku choroby?
Pracownicy zatrudnieni od minimum 6 miesięcy mają prawo zachowania miejsca pracy w przypadku zwolnienia do 10 dni. Pracownicy ze stażem pracy pomiędzy 6 miesięcy a 2 lata mają prawo zachować miejsce pracy do 45 dni choroby, natomiast pracownicy z minimum 2-u letnim stażem mają prawo zachowania miejsca pracy do 180 dni choroby.

Wynagrodzenie w czasie choroby:
- Do 3 dnia: 50% wynagrodzenia miesięcznego;
- od 4 dnia: pracownikowi wypłacane jest 100% wynagrodzenia.

Wypadek
Pracodawca musi zostać niezwłocznie powiadomiony o nieobecności pracownika spowodowanej wypadkiem. Również i w tym przypadku należy przedłożyć pracodawcy zaświadczenie lekarskie.
Zachowanie miejsca pracy: w przypadku wypadku, pracownik zarówno nie jak i mieszkający z pracodawcą ma prawo do zachowania miejsca pracy.

Wynagrodzenie: pracodawca zobowiązany jest do zapłaty pracownikowi 3 pierwszych dni nieobecności z powodu wypadku. Od 4 dnia wynagrodzenie wypłacane będzie przez INAIL.

Płatne zwolnienia z pracy
Każdy pracownik ma prawo do skorzystania z “permessi retribuiti”, czyli zwolnienia podczas godzin pracy np. z powodu wizyty lekarskiej. Zwolnienia te muszą zostać udokumentowane.

Pracownik ma również prawo do skorzystania z płatnych dni wolnych z powodu:
- śmierci członka rodziny (3 dni);
- mężczyźnie przysługują dwa dni wolnego z powodu narodzin dziecka;


Dni wolne w przypadku:

Ślubu
Wszyscy pracownicy, w przypadku ślubu, mają prawo do płatnych dni wolnych (15 dni).

Dni wolne w przypadku ciąży

Każda kobieta w ciąży ma prawo do nieobecności w pracy 2 miesiące przed urodzeniem i 3 miesięcy po narodzinach dziecka.
Kobiety ciężarne, które czują się dobrze mogą skorzystać z płatnej nieobecności miesiąc przed urodzeniem i 4 miesiącach po narodzinach. W tym przypadku, należy przedstawić pracodawcy zaświadczenie lekarskie potwierdzające dobry stan zdrowia płodu.

Stranieri in Italia

Źródło: Nasz Świat nr 4  (16-28 lutego)/2009

Archiwum poradników „Żyć i pracować we Włoszech”:
http://www.naszswiat.net/poradniki.html