Poradniki - Nasz Swiat
24
Pn, lipiec

Jest obecnie coraz popularniejsza formą zatrudnienia w Polsce. Wegańska restauracja, mały hotel czy przedsiębiorstwo remontowo-budowlane to przykłady realnych firm, działających w kraju, założonych w formie spółdzielni socjalnych.

Spółdzielnia socjalna jest specyficzną formą przedsiębiorstwa społecznego, tworzą ją bowiem w większości osoby zagrożone marginalizacją ze względu na bezrobocie, niepełnosprawność czy chorobę psychiczną i mające w związku ze swą sytuacją trudności w znalezieniu pracy. Praca w spółdzielniach socjalnych daje im szansę na aktywizację społeczną i zawodową, integrację, podniesienie swoich kwalifikacji.

Kto może założyć spółdzielnię socjalną?

Spółdzielnię socjalną mogą założyć osoby z pełną zdolnością do czynności prawnych i równocześnie zaliczające się do przynajmniej jednej z następujących kategorii:

  • bezrobotni,
  • niepełnosprawni,
  • uzależnieni od alkoholu, narkotyków lub środków odurzających po zakończeniu leczenia,
  • chorzy psychicznie,
  • bezdomni realizujący indywidualny program wychodzenia z bezdomności,
  • osoby opuszczające więzienie, które mają trudności z reintegracją społeczną,
  • uchodźcy uczestniczący w indywidualnym programie integracji
    oraz inne osoby, pod warunkiem, że ich liczba nie przekracza 50 procent ogólnej liczby założycieli.

Warunki założenia spółdzielni socjalnej

Założycieli musi być co najmniej pięciu. Spółdzielnia socjalna nie może mieć mniej niż 5 i więcej niż 50 członków, w przeciwnym razie podlega likwidacji. Ograniczenie maksymalnej liczby członków do 50 nie dotyczy jednak spółdzielni socjalnych powstałych z przekształcenia dotychczasowych spółdzielni niewidomych i inwalidów.
Spółdzielnię socjalną mogą także założyć co najmniej dwie spośród takich osób prawnych, jak:

  • organizacje pozarządowe w rozumieniu Ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie,
  • jednostki samorządu terytorialnego,
  • kościelne osoby prawne.

Działalność gospodarcza w formie przedsiębiorstwa społecznego to często jedyna szansa dla osób niepełnosprawnych czy wykluczonych społecznie na znalezienie wymarzonej pracy. Osoby, które chciałyby taką spółdzielnię założyć, powinny przede wszystkim zacząć od weryfikacji rynku pod kątem przydatności swojego pomysłu na biznes i zbadania grupy docelowej.

Czytaj również:

Jak założyć spółdzielnię socjalną?

Źródła finansowania spółdzielni socjalnej

 Joanna Kuzub (Zielona Linia 19524, Centrum Informacyjno-Konsultacyjne Służb Zatrudnienia)

 

Jeśli rozpoczynasz karierę zawodową, zmieniaszlub pragnieszzmienićpracę. Jeśli potrzebujesz zdefiniować jasno swoje zawodowe lub życiowe cele oraz odnaleźć właściwą drogę do ich realizacji, to coching kariery może okazać się skuteczną metodą budowania i rozwijania kariery oraz wsparciem w podejmowaniu decyzji zawodowych.

Na czym polega coaching?

Coaching to krok do przodu bez patrzenia na przeszłość lecz na to, co pragniemy osiągnąć teraz i w przyszłości.

Według Robert Diltsa, międzynarodowego trenera w zakresie Neurolingwistycznego Programowania (NLP) „Technika coachingu polega na wydobywaniu mocnych stron ludzi, pomaganiu im w omijaniu osobistych barier i ograniczeń w celu osiągnięcia celu, a także ułatwieniu im bardziej efektywnego funkcjonowania w zespole. Coaching koncentruje się na rozwiązaniu (a nie na poszukiwaniu przyczyn problemów), promując rozwój nowych strategii myślenia i działania ".

Coaching jest metodą pracy z ludźmi, w efekcie której odkrywają oni swój potencjał oraz potrafią go w pełni wykorzystać i osiągnąć sukces w życiu zawodowym i poczucie spełnienia w życiu osobistym.

Co to jest coaching kariery?

Coaching kariery jest szczególnie przydatny dla osób chcących zaplanować swoją przyszłość zawodową. Jest on wsparciem w prowadzeniu kariery klienta tak, by jej przebieg był zgodny z jego wartościami, potrzebami i umiejętnościami. Coaching kariery pozwala obiektywnie ocenić obecną sytuację zawodową oraz określić nowe cele i sposób ich realizacji, jak również wyznaczyć plan działań, który ma doprowadzić do poprawy sytuacji zawodowej. 

Podczas coachingu spojrzysz na swoją sytuację zawodową z różnych perspektyw, określisz swoje oczekiwania wobec pracy i rozważysz różne scenariusze twojej zawodowej przyszłości.

Coaching kariery przeznaczony jest głównie dla osób pragnących:

- zweryfikować dotychczasową ścieżkę kariery,

- rozwinąć własny potencjał oraz umiejętności w obecnej pracy,

- polepszyć relację w pracy (trudne sytuacje z przełożonym i/lub współpracownikami),

- zmniejszyć stres powiązany z pracą,

- odzyskać równowagę pomiędzy życiem zawodowym, osobistym i rodzinnym,

- mających zamiar zmienić pracę,

- rozpocznających karierę zawodową,

- powracających do czynnego życia zawodowego po okresie przerwy.

Coaching nie jest doradztwem zawodowym ponieważ - coach nie dostarcza porad i nie odpowiada na pytania. Przy odpowiedniej stymulacji klient sam znajduje rozwiązania, które charakteryzują się znacznie większą skutecznością i niemal zawsze są wprowadzane w życie.

Coach nie jest osobą, która poda nam na złotej tacy gotowe rozwiązania naszych problemów. Ma on za zadanie budować w nas motywację i nakierowywać na dążenie do osiągnięcia celów.

Jak coaching międzykulturowy może wzmocnić twoje relacje osobiste?

Osoba żyjąca w innym kraju lub pracująca przez pewien okres poza krajem rodzinnym zmaga się na coadzień z wieloma różnicami kulturowymi. Wyzawania w międzykulturowych relacjach osobistych są nie tylko powiązane z różnicami językowymi, kompetencjami lecz także naszym systemem wartościowym. Obejmują one zagadnienia zarówno biznesowe jak i osobiste.

Budowanie relacji w nowej kulturze lub obcym kraju to duże wyzwanie, które często może zakończyć się niepowodzeniem. Powodem porażki mogą być nieporozumienia oraz różnice w postrzeganiu świata. Zdarza się często, że osoby pracujące w wielokulturowym zespole są zupełnie nieświadome cech charakterystycznych kultury swoich współpracowników a wynikające z różnic wyzwania traktują jako ich osobiste lub profesjonalne niedociągnięcia. Z pomocą coacha klient może opracować odpowiedzi i znaleźć rozwiązania, bazujące się na własnych wartościach, poglądach, normach i zwyczajach.

Coaching międzykulturowy ma w sobie ogromny potencjał i może wzbogacić zarówno klienta jak i coacha.

Jak przebiega sesja coachingowa?

Sesja coachingowa to głównie rozmowa coacha i klienta. W czasie tej konwersacji coach wykorzystuję pytania coachingowe oraz inne procesy i techniki pracy takie jak wizualizacja, skalowanie, kwestionariusze, zadania domowe, których celem jest wsparcie klienta w efektywnej realizacji celów.

Profesjonalni coachowiesą szkoleni po to, by uważnie słuchać i zadawać odpowiednie pytania w celu wspierania klienta oraz rzucania wyzwań, które są niezbędne do osiągnięcia postępów. Ponadto wykwalifikowani coachowiew trakcie sesji opierają się na ich doświadczeniu życiowym i intuicji. Coach pomoże ci utrzymać się w pozycji osoby odpowiedzialnej oraz przestrzegaćkonkretnej linii działania.

Klienci są odpowiedzialni za własny program codziennych zajęć, natomiast coach jest po to by pomóc im iść do przodu.

Sesje dbywają się poprzez komunikator internetowy np. Skype, telefon bądź w formie  spotkań bezpośrednich tzw. face to face. Klient dzwoni do coacha w uzgodnionych wcześniej godzinach.

Sesja może trwać 30-60 minut. Coach z każdym z klientów ustala indywidualnie kontrakt na współpracę. Zwykle realizacja pojedynczego celu klienta zajmuje około 4-6 sesji.  Czasami proces ten jest znacznie krótszy np. pojedyncza sesja – gdy klient ma bardzo specyficzny cel np. przygotowanie się do rozmowy kwalifikacyjnej.

Jakie są korzyści coachingu?

Dzięki coachingu kariery możesz m.in. :

- zwiększyć pewność siebie,

- osiągnąć wyższy poziom umiejętności,

- wzmocnić pozycję zawodową,

- opracować jasny i zgodny z twoimi wartościami plan działania,

- polepszyć widok na przyszłość,

- podjąć odpowiednie decyzje,

- mieć szczęśliwsze, bardziej spełnione życie dzięki poczuciu zadowolenia z własnej pracy.

Jeśli chcesz otrzymać więcej informacji na temat coachingu kariery lub zobaczyć jak on działa to zapraszam do ściągnięcia darmowych ćwiczeń coachingowych http://dmcoaching.eu/pl/!

Dominika Miernik

Psycholog biznesu,  Coach rozwoju osobistego

 

Jacek, polski przedsiębiorca, ktόry prowadzi działalność usługową polegającą na modyfikacji naczep samochodόw ciężarowych ma roszczenie do Giovanniego obywatela włoskiego, ktόry ma stałe miejsce zamieszkania na terenie Włoch, związane z niewypłaceniem należności za modyfikację jednej z trzech naczep, ktόre zostały przerobione w siedzibie firmy Jacka w Polsce. Jacek złożyl w polskim Sądzie wniosek o wydanie Europejskiego Nakazu Zapłaty zgodnie z regułami opisanymi w I. części artykułu.

Europejski Nakaz Zapłaty regulowany przez Rozporządzenie (WE) nr. 1896/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006r.  jest wydawany na podstawie informacji dostarczonych przez zgłaszającego. Sędzia nie sprawdza ich wiarygodności. Europejski Nakaz Zapłaty staje się wykonalny, jeżeli podmiot wezwany do zapłaty nie wniesie sprzeciwu.

Europejska procedura wezwania do zapłaty wyłącza etap exequatur, w praktyce oznacza to, że Sąd miejsca wykonania orzeczenia europejskiego nie ma prawa sprawdzać wykonalności orzeczenia lub nie ma prawa sprzeciwić się temu orzeczeniu, tzn. zgodnie z art. 19 Rozporządzenia ENZ, który stał się wykonalny w państwie członkowskim wydania, jest uznawany i wykonywany w innych państwach członkowskich bez dodatkowej potrzeby stwierdzania wykonalności i bez możliwości sprzeciwienia się jego uznaniu.

Europejski Nakaz Zapłaty jest dostarczany podmiotowi wezwanemu do zapłaty na zasadach przewidzianych w państwie, gdzie przebywa strona wezwana do zapłaty.

ENZ powinien zawierać pouczenie, że pozwany ma możliwośc  zapłacenia kwoty zasądzonej powodowi lub, w terminie 30 dni, wniesienia sprzeciwu, jeżeli chce zakwestionować roszczenie. Oprócz wyczerpujących informacji dotyczących roszczenia dostarczonych przez powoda, pozwany powinien otrzymać pouczenie o skutkach prawnych ENZ, a w szczególności o skutkach niewniesienia sprzeciwu.

Giovanni, po urzędowym dostarczeniu mu ENZ ma prawo do złożenia w terminie 30 dni sprzeciwu od nakazu przed polskim Sądem. Może on wnieść sprzeciw, korzystając z formularza F załączonego do w/w Rozporządzenia, który zostaje mu dostarczony wraz z ENZ, Sąd jednak powinien wziąć pod uwagę sprzeciw wniesiony w każdej formie pisemnej, o ile został on wyrażony w jasny sposób. Sprzeciw musi zostać wysłany w terminie 30 dni  od doręczenia nakazu pozwanemu. Wystarczy, że pozwany w sprzeciwie wskaże ogólnie, że kwestionuje roszczenie – nie ma konieczności precyzowania powodów. W razie wniesienia sprzeciwów ENZ traci moc, a sprawa jest przekazana do zwykłego trybu cywilnego, właściwego dla danego państwa. Jeżeli natomiast we wskazanym terminie sprzeciw nie wpłynie do Sądu wydania Nakazu Zapłaty, wówczas Sąd ten stwierdza wykonalność ENZ przy użyciu formularza G i wykonalny nakaz przesyła powodowi.

Rozporządzenie uprawnia pozwanego (tu Giovanni) do złożenia przed właściwym Sądem wniosku o ponowne zbadanie ENZ po upływie 30-dniowego terminu do wniesienia sprzeciwu pod warunkiem, że:

- Nakaz zapłaty doręczono bez poświadczenia odbioru przez pozwanego oraz doręcznie nie nastąpiło w odpowiednim czasie umożliwiającym mu przygotowanie się do obrony;

- Pozwany nie miał możliwości przeciwstawienia się roszczeniu z powodu siły wyższej lub z powodu nadzwyczajnych okoliczności;

- Wydanie nakazu zapłaty było błędne.

Jeżeli Sąd odrzuci wniosek pozwanego, ENZ pozostaje w mocy. Jeżeli Sąd uzna, że ponowne zbadanie Nakazu jest uzasadnione, Europejski Nakaz Zapłaty traci moc.

Na wniosek pozwanego Sąd właściwy w pańswie członkowskim wykonania odmawia wykonania, jeżeli ENZ nie można pogodzić z wcześniejszym orzeczeczeniem lub nakazem wydanym w jednym z państw członkowskich albo w państwie trzecim, pod warunkiem iż: orzeczenie to zostało wydane w odniesieniu do tego samego przedmiotu sporu i dotyczy tych samych stron oraz spełnia warunki niezbędne do uznania go w pańswie członkowskim wykonania oraz niemożność pogodzenia nakazu z wcześniejszym orzeczeniem lub nakazem nie mogła być podniesiona w formie zarzutu w postępowaniu sądowym w państwie członkowskim wydania.

Na wniosek Sąd odmawia również wykonania, jeżeli – i w takim zakresie, w jakim pozwany zapłacił powodowi kwotę orzeczoną w ENZ.

W żadnym przypadku ENZ nie może być przedmiotem ponownego badania pod względem merytorycznym w panstwie członkowskim wykonania.

Egzekucja:

W następnym etapie Jacek powinien złożyć wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Postępowanie wykonawcze podlega prawu państwa członkowskiego wykonania. ENZ, który stał się wykonalny, jest wykonalny na takich samych warunkach jak wykonalne orzeczenie wydane w państwie członkowskim wykonania.

W celu wykonania nakazu we Włoszech Jacek musi przedstawić właściwym włoskim organom egzekucyjnym następujące dokumenty:

- Odpis ENZ, ktόrego wykonalność została stwierdzona przez Sąd wydania i ktόry spełnia wymogi niezbędne do stwierdzenia jego autentyczności;

- Tłumaczenie ENZ na język urzędowy państwa członkowskiego wykonania lub, jeżeli w tym państwie członkowskim obowiązuje kilka językόw urzędowych, na język urzędowy lub jeden z językόw urzędowych, w jakim zgodnie z prawem tego państwa członkowskiego prowadzi się postępowanie sądowe w miejscu, gdzie dochodzi się wykonania, lub na inny język wskazany przez państwo członkowskie wykonania jako akceptowany. Każde państwo członkowskie może wskazać język lub języki urzędowe instytucji Unii Europejskiej inne niż jego własny język urzędowy, ktόre może zaakceptować do celόw wydania ENZ. Tłumaczenie musi być poświadczone przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia w jednym z państw członkowskich. W przypadku Jacka musi on załączyć tłumaczenie przysięgłe ENZ na język włoski.

Czy Jacek powinien szukać pomocy prawnej u Adwokata?

Europejska procedura wzywająca do zapłaty jest postępowaniem uproszczonym, w którym strony mogą występować bez adwokatów. Warto jednak wziąć pod uwagę, że postępowanie to dotyczy dochodzenia należności transgranicznych, gdzie co najmniej jedna ze stron ma miejsce zamieszkania lub siedzibę w państwie członkowskim innym niż państwo, w którym mieści się siedziba Sądu rozstrzygającego sprawę. Stąd warto szczególnie na etapie postępowania wykonawczego (egzekucji) wesprzeć się na miejscowej Kancelarii prawnej, ponieważ na tym etapie postępowanie opiera się na krajowych przepisach procedury cywilnej. Miejscowy adwokat potrafi szybko i sprawnie przeprowadzić standartowe czynności, z którymi ma do czynienia na co dzień nie ryzykując błędów formalnych, które często mogą przeszkodzić w ostatecznym ściągnięciu wierzytelności.

Agata Sobol
Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
Agnieszka Janusz
Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
Kancelaria Avvocati Associati Franzosi Dal Negro Setti

 

 Powyższy artykuły ma charakter informacyjny. Nie stanowi on wiążącej interpretacji przepisów prawnych

Dłuższa nieobecność w kraju, spowodowana emigracją zarobkową, może być przyczyną różnego rodzaju trudności po powrocie do kraju. Gdzie można zwrócić się o pomoc?

Po powrocie do kraju, jeśli nie udaje nam się znaleźć pracy na własną rękę, warto zarejestrować się jako osoba bezrobotna w powiatowym urzędzie pracy i skorzystać z jego oferty. Polskie urzędy pracy oferują pomoc, np. przy poszukiwaniu zatrudnienia, nabywaniu nowych lub zmianie kwalifikacji, zakładaniu działalności gospodarczej. Aby uzyskać status osoby bezrobotnej, należy spełniać określone warunki, których lista udostępniona jest w serwisie Zielonej Linii.

Warunki rejestracji w urzędzie pracy

Osoba ubiegająca się o zarejestrowanie jako bezrobotny zgłasza się do powiatowego urzędu pracy, właściwego ze względu na miejsce zameldowania stałego lub czasowego, a jeżeli nie posiada żadnego zameldowania – do powiatowego urzędu pracy, na którego obszarze działania przebywa.

Ważne, aby przed zgłoszeniem się do urzędu zapoznać się z dokumentacją wymaganą do rejestracji. Są to dokumenty potwierdzające wykształcenie oraz staż pracy, jednak dokładne wytyczne, co do wymaganych dokumentów, urzędy udostępniają na swoich stronach, lista taka została również zamieszczona w serwisie Zielonej Linii. Od połowy 2013 roku w Polsce istnieje możliwość wcześniejszej  rezerwacji terminu rejestracji w urzędzie pracy oraz rejestracji jako osoba bezrobotna za pośrednictwem elektronicznego systemu rejestracji, który dostępny jest na stronie internetowej: www.praca.gov.pl.

Transfer zasiłku do Polski

O prawo do zasiłku należy ubiegać się w kraju ostatniego zatrudnienia. W sytuacji, gdy osoba pobierająca zasiłek dla osób bezrobotnych chce wrócić do Polski i tam poszukiwać pracy, może skorzystać z transferu zasiłku przyznanego w Wielkiej Brytanii (contribution-based JSA) przez trzy miesiące z możliwością przedłużenia, w szczególnych przypadkach, do sześciu miesięcy.

Dokumentem, który należy złożyć w polskim urzędzie pracy, w celu pobierania brytyjskiego zasiłku, jest druk U2. Aby otrzymać ten formularz, należy zwrócić się, po upływie co najmniej 4 tygodni od rejestracji, do lokalnego biura Jobcenter Plus, które prześle stosowne dokumenty do International Pension Centre. Instytucja ta podejmuje ostateczną decyzję o tym, czy zasiłek może być transferowany poza Wielką Brytanię i wydaje formularze, które należy okazać w urzędzie pracy w Polsce. Osoba bezrobotna dostaje świadczenie w wysokości ustalonej przed wyjazdem, przeliczone na wartość waluty państwa, w którym szuka pracy. Świadczenie jest wypłacane w złotówkach, bezpośrednio na rachunek osoby uprawnionej.

Prawo do zasiłku w Polsce

W sytuacji, gdy osoba bezrobotna zdecyduje się wrócić do Polski bezpośrednio po utracie pracy i tu ubiegać się o prawo do zasiłku, po rejestracji w powiatowym urzędzie pracy będzie musiała zgłosić się do wojewódzkiego urzędu pracy, który podejmuje decyzję w kwestii przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych na zasadach koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Zasiłek ów będzie przyznany na podstawie polskich przepisów i wypłacany w wysokości przysługującej zgodnie z polskim prawem.

Prawo do zasiłku przysługuje, jeżeli w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień zarejestrowania łącznie przez okres co najmniej 365 dni osoba bezrobotna była zatrudniona i osiągała wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy. Kwalifikowane są tu także m.in. okresy zatrudnienia na podstawie umów cywilnoprawnych i prowadzenia działalności gospodarczej. Wszystkie warunki uzyskania prawa do zasiłku zostały szczegółowo opisane w serwisie Zielonej Linii.

Dodatkowo osoby, których ostatnim miejscem zatrudnienia jest jeden z krajów UE lub EOG, aby uzyskać prawo do zasiłku, poza warunkami opisanymi powyżej, muszą spełniać jeszcze jeden. Prawo do zasiłku będzie im przysługiwać, jeśli zostaną uznane przez wojewódzki urząd pracy za pracowników przygranicznych lub powracających. Wymagana jest informacja, gdzie znajdowało się centrum interesów życiowych danej osoby, gdy wykonywała pracę za granicą. Jedynie w sytuacji, gdy wojewódzki urząd pracy uzna (na podstawie wypełnionego oświadczenia), że pomimo wykonywania pracy za granicą ośrodkiem interesów życiowych tej osoby wciąż pozostawała Polska, będzie mógł przyznać prawo do zasiłku. Więcej informacji na temat nabycia prawa do zasiłku po powrocie do Polski znajduje się w serwisie internetowym www.powroty.gov.pl.

Prawo do ubezpieczenia zdrowotnego w Polsce

Osoby powracające do Polski nie są już objęte brytyjskim ubezpieczeniem zdrowotnym.  W Polsce praca na podstawie umowy o pracę, umowy-zlecenia, oraz m.in. pobieranie renty czy zasiłku macierzyńskiego uprawnia do ubezpieczenie zdrowotnego. Jeżeli jednak osoba powracająca nie będzie miała żadnego tego typu tytułu do ubezpieczenia, może samodzielnie opłacić ubezpieczenie zdrowotne w NFZ.

Z chwilą rejestracji w urzędzie pracy osoby bezrobotne zostają objęte ubezpieczeniem zdrowotnym. Prawo do niego posiadają przez cały okres pozostawania w rejestrze osób bezrobotnych.

Sposoby poszukiwania pracy w Polsce

W celu znalezienia pracy w Polsce pierwsze kroki najlepiej skierować do urzędu pracy. Dostępne są tam oferty pracy zgłaszane przez pracodawców, ale również szeroki wachlarz form wsparcia związanych z zatrudnieniem. Urzędy pracy organizują również giełdy oraz targi pracy.

Źródłami ofert pracy jest lokalna prasa, dodatki z ogłoszeniami o pracy, a przede wszystkim serwisy internetowe. Popularnymi portalami publikującymi oferty pracy są: Zielonalinia.gov.pl, Pracuj.pl, Gazetapraca.pl, Joprapido.pl oraz portal Publicznych Służb Zatrudnienia – Centralna Baza Ofert Pracy – www.oferty.praca.gov.pl.

Poszukując pracy w Polsce (i nie tylko), warto też założyć swój profil biznesowy na specjalnych portalach społecznościowych, związanych z rekrutacją. W Polsce najpopularniejszymi są: Goldenline.pl, LinkedIn.com, Profeo.pl.

Joanna Niemyjska, Agnieszka Juźwiuk (Powroty.gov.pl)

Globalizacja oraz mobilność międzynarodowa to tylko niektóre trendy, które przyczyniły się do łatwej i szybkiej komunikacji oraz mieszania się społeczeństw. Małżeństwa z obcokrajowcami są coraz popularniejsze. Trendy ogólnoświatowe pociągnęły za sobą także zmiany legislacyjne.

Legalizacja związku zawartego z partnerem lub partnerką, która pochodzi z innego kraju wymaga dopełnienia odpowiednich formalności.  Podobnie jest w  sytuacji, gdy dziecko rodzi się w innym państwie niż ojczyzna jednego z rodziców. Jakie formalności wówczas obowiązują?

Rejestracja w Polsce małżeństwa zawartego za granicą

W celu rejestracji związku małżeńskiego zawartego poza granicami kraju należy udać się z odpowiednim podaniem do urzędu stanu cywilnego. Rejestracji możemy dokonać: osobiście, drogą pocztową, a także za pośrednictwem najbliższej rodziny albo innej osoby upoważnionej. Jeżeli rejestracji ma dokonać członek najbliższej rodziny, to nie musi posiadać naszego pełnomocnictwa. W sytuacji, gdy rejestracji dokonuje dalszy krewny lub znajomy, musi mieć pełnomocnictwo.

Małżeństwo można również zarejestrować za pośrednictwem konsulatu. Takie rozwiązanie jest jednak bardziej kosztowne i czasochłonne niż bezpośrednia rejestracja.

Rejestracji dokonuje się na wniosek osoby zainteresowanej lub z urzędu. Może to nastąpić przez:

  • wpisanie zagranicznego aktu stanu cywilnego,
  • odtworzenie aktu stanu cywilnego – jeśli nie można uzyskać zagranicznego odpisu aktu małżeństwa,
  • zarejestrowanie małżeństwa, które nie zostało zgłoszone  za granicą.

Dokumenty składane wraz z wnioskiem pozostają w urzędzie stanu cywilnego. Kierownik USC może wydać poświadczoną kserokopię złożonych dokumentów. Nie istnieje obowiązek transkrypcji aktu zagranicznego, jednak poprzez wprowadzone rozporządzenia konieczność transkrypcji zagranicznych dokumentów istnieje w przypadku:

  • gdy osoba posiada obcy odpis aktu stanu cywilnego i składa wniosek o wymianę paszportu starego na nowy (w przypadku zawarcia związku małżeńskiego za granicą i zmiany nazwiska),
  • składania wniosku o wyrażenie zgody na zrzeczenie się obywatelstwa polskiego.

Rejestracja w Polsce dziecka urodzonego za granicą

Dziecko urodzone poza granicami Polski można zarejestrować w urzędzie stanu cywilnego właściwym ze względu na miejsce ostatniego zamieszkania w Polsce jednego z rodziców.

Rejestracja dziecka w urzędzie stanu cywilnego może nastąpić przez:

  • wpisanie zagranicznego aktu urodzenia,
  • odtworzenie aktu urodzenia – w wypadku niemożności uzyskania zagranicznego odpisu aktu urodzenia,
  • zarejestrowanie urodzenia, jeżeli nie zostało ono zgłoszone za granicą.

Obywatelstwo dziecka urodzonego za granicą

Obywatelstwo dziecka urodzonego za granicą zależy od obywatelstwa jego rodziców oraz od prawa obowiązującego w kraju, w którym się ono urodziło. Dziecko nabywa obywatelstwo polskie (niezależnie od miejsca urodzenia), jeżeli co najmniej jedno z rodziców posiada obywatelstwo polskie, bez względu na miejsce urodzenia dziecka.

W przypadku, gdy jedno z rodziców jest obywatelem polskim, a drugie obywatelem obcego państwa, rodzice mogą wybrać dla swojego dziecka obywatelstwo państwa obcego, którego obywatelem jest jedno z rodziców. Może to nastąpić, jeżeli według prawa tego państwa dziecko nabywa jego obywatelstwo.

Wyboru dla dziecka obywatelstwa obcego, które posiada jedno z rodziców, rodzice mogą dokonać w ciągu trzech miesięcy od dnia urodzenia się dziecka. W tym celu powinni złożyć wspólne oświadczenie przed właściwym organem. Jest nim konsul (dla osób zamieszkałych za granicą) lub wojewoda (dla osób zamieszkałych w Polsce).

Dokumenty dziecka

Dokumentem uprawniającym do przekroczenia granicy państwowej jest przede wszystkim paszport, dlatego najbardziej praktycznym rozwiązaniem jest wyrobienie dziecku właśnie tego dokumentu, który pozwala podróżować po całym świecie. Dowód osobisty umożliwia zagraniczny wyjazd, ale tylko do krajów będących w strefie Schengen.

Paszport dla dziecka można wyrobić w Polsce (w urzędzie wojewódzkim) bądź – w przypadku pobytu za granicą – w urzędzie konsularnym w danym kraju. Należy w takim przypadku złożyć takie same dokumenty, jakie wymagane są w kraju. Czas oczekiwania na wydanie paszportu przez wojewodę wynosi do 30 dni. Czas oczekiwania na paszport w konsulacie może być dłuższy.

Wniosek o wydanie dokumentu paszportowego osobie mającej poniżej 18 lat składają rodzice. Zgodę na wydanie paszportu oboje wyrażają na wniosku o wydanie paszportu albo w innej pisemnej formie.

Dziecko w wieku do pięciu lat nie musi być obecne przy składaniu wniosku o wydanie paszportu tymczasowego. Nie jest również wymagana obecność dziecka do lat 18 przy odbiorze zarówno paszportu, jak i paszportu tymczasowego. Wniosek może być złożony przez jednego z rodziców, jeżeli dostarczy on pisemną zgodę drugiego rodzica na wyrobienie paszportu dla dziecka – własnoręczność podpisu rodzica musi być potwierdzona notarialnie lub przez organ paszportowy. Jeśli do złożenia wniosku uprawniony jest tylko jeden rodzic, przy składaniu wniosku o wydanie paszportu dla dziecka przedkłada on odpowiednie dokumenty to potwierdzające, np. orzeczenie sądu o pozbawieniu praw rodzicielskich drugiego rodzica.

Jeśli uzyskanie zgody jednego z rodziców jest niemożliwe lub znacznie utrudnione, dokument paszportowy za granicą może być wydany za zgodą tylko jednego z rodziców, o ile przemawia za tym dobro dziecka.

Konsul może wydać naszemu dziecku paszport bez zamieszczenia w nim numeru PESEL (np. ze względu na brak odpisu polskiego aktu urodzenia dziecka urodzonego za granicą). Trzeba jednak pamiętać, że w kraju nie ma możliwości otrzymania następnego paszportu (także tymczasowego) bez numeru PESEL. W tej sytuacji należy wystąpić o nadanie dziecku numeru PESEL.

W wypadku podróży po krajach strefy Schengen można, zamiast paszportu, wyrobić dziecku dowód osobisty. O dowód osobisty należy wystąpić do gminy, w której jesteśmy zameldowani. Nie możemy go wyrobić za pośrednictwem konsulatu RP.

Joanna Niemyjska, Agnieszka Juźwiuk (Powroty.gov.pl)