Pompy insulinowe dla kobiet ciężarnych z cukrzycą - Nasz Swiat
21
Śr, kwiecień

WOŚP we Włoszech

Podczas XX Finału Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy, który po raz pierwszy odbędzie się także we Włoszech będziemy zbierać pieniądze na zakup najnowocześniejszych urządzeń dla ratowania życia wcześniaków oraz pomp insulinowych dla kobiet ciężarnych z cukrzycą.

 

Pompa insulinowa jest małym, technologicznym urządzeniem, przypominającym telefon komórkowy i umożliwiającym podawanie insuliny osobom chorym na cukrzycę typu I bez konieczności robienia wielokrotnych, codziennych zastrzyków. Insulina jest podawana w sposób ciągły i precyzyjny - czyli zbliżony do tego, jak robi to zdrowa trzustka. Należy pamiętać, że to urządzenie nie jest w stanie całkowicie zastąpić zdrowej trzustki, więc jego używanie wcale nie zwalnia z konieczności kontrolowania poziomu cukru we krwi (zazwyczaj 5 razy dziennie).

Pompa połączona jest z ciałem za pomocą zestawu infuzyjnego, który składa się cieniutkiego przewodu (drenu) zakończonego cienką rureczką (igłą - zwaną kaniulą), którą umieszcza się pod skórą w tkance podskórnej. Całość – kaniulę razem z drenem - nazywamy zestawem infuzyjnym. Pacjent zakłada wkłucie na brzuchu, udzie lub pośladku i wymienia zestaw infuzyjny co 2 lub 3 dni. W prosty sposób, w każdej chwili można odłączyć pompę od ciała. W pompie stosuje się tylko insulinę szybko działającą i dzięki temu pompa może ją podać w dwojaki sposób:
1) BAZA - ciągłe podawanie insuliny, W pompie dobowa ilość insuliny bazalnej podzielona jest na 24 przedziały czasowe, czyli co godzinę może być ustalana inna dawka insuliny. Dawka godzinna podzielona jest na 20 części, oznacza to, iż w ciągu doby pompa podaje 480 mikrodawek insuliny,

 

2) BOLUSY - dodatkowa dawka insuliny zaprogramowana według wartości węglowodanowej każdego posiłku lub do korekty poziomu cukru. Pacjent może zaprogramować dozowanie insuliny z dużą dokładnością.

Dostępne są również modele pomp, które są zintegrowane z systemem ciągłego pomiaru cukru i wyświetlają stale aktualny poziom cukru na ekranie. Chory ma dzięki temu stały wgląd w swoje poziomy cukru. Obecnie około 250 000 ludzi na całym świecie jest leczonych przy użyciu pomp insulinowych.

"Każda osoba chora na cukrzycę musi pamiętać że pompa insulinowa nie  jest lekarstwem na cukrzycę,  jest tylko urządzeniem które pomaga w leczeniu, ale go nie zastępuje" - mówi prezes stowarzyszenia 'Le Rondini' Iwona Bigos, która choruje na cukrzycę od 6 roku życia.

Kilka lat temu Iwonie zaproponowano pompę insulinową. Na początku była przerażona, ale już po kilku dniach wiedziała, że nie może bez niej żyć.

"Używając pompy insulinowej łatwiej mi jest utrzymać pod kontrolą poziomy glukozy we krwi i osiągać lepsze wyrównanie; unikać zbyt niskich (ciężkich i niebezpiecznych hipoglikemii) i zbyt wysokich poziomów glukozy - twierdzi Bigos - należy jednak wspomnieć, że dojście do poprawy wartości glikemii i hemoglobiny glikowanej możliwe jest tylko u bardzo dobrze wyedukowanych osób, należy zrozumieć swoją chorobę i być w stanie wykorzystywać wszystkie możliwości technologiczne pompy insulinowej".

Ale dlaczego używanie pompy insulinowej jest tak bardzo ważne dla kobiet z cukrzycą, które są lub zamierzają zajść w ciążę?
Kobiety z cukrzycą pragnące przygotować się do ciąży, które nie mogą sobie pozwolić na zakup osobistej pompy insulinowej, mogą skorzystać z programu realizowanego przez Fundację Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy. Fundacja za cel najbliższego Finału wybrała pozyskanie środków na zakup najnowocześniejszych urządzeń dla ratowania życia wcześniaków oraz zakup pomp insulinowych dla kobiet z cukrzycą w ciąży, w myśl hasła „Zdrowa mama, zdrowy wcześniak, zdrowe dziecko”. Szacuje się, że w Polsce na cukrzycę choruje 0,3 procent kobiet w wieku rozrodczym.

Fundacja już od kilku lat zajmuje się kobietami w ciąży chorującymi na cukrzycę i realizuje programy pomagające diabetykom. Jednym z nich jest program opieki nad ciężarną  z cukrzycą. Fundacja WOŚP wyposaża ośrodki specjalizujące się w prowadzeniu kobiet  w ciąży chorujących na cukrzycę w nowoczesne pompy insulinowe z ciągłym monitorowaniem glikemii. Ciężarne lub kobiety będące w okresie przygotowań do ciąży mogą w wybranych ośrodkach wypożyczyć pompę nieodpłatnie. W latach 2005-2011 WOŚP zakupił 290 pomp na potrzeby projektu. W roku 2011 po raz pierwszy Fundacja zakupiła sprzęt umożliwiający ciągłe monitorowanie glikemii u matek podczas ciąży i w czasie porodu. Fundacja WOŚP chce kontynuować ten program i zakupić nowe pompy, aby w 100% zaspokoić potrzeby przyszłych matek.

Celem programu jest poprawa systemu opieki nad ciężarnymi z cukrzycą poprzez opracowanie standardów wdrażania terapii pompowej podczas planowania i przebiegu ciąży oraz porodu. Program odbywa się pod patronatem Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego, a pompy wypożyczane są bezpłatnie. Wsparcie technicznie zapewnia firma Medtronic, producent specjalistycznych urządzeń medycznych w tym pomp insulinowych. Koordynatorem programu jest prof. Jacek Sieradzki z Katedry i Kliniki Chorób Metabolicznych w Krakowie.

Kobiety z cukrzycą wymagają szczególnej opieki lekarskiej w okresie ciąży, a także w czasie planowania narodzin dziecka. U źle prowadzonej diabetyczki rośnie w tym okresie ryzyko powikłań charakterystycznych dla cukrzycy, takich jak pogorszenie wzroku (w skrajnych przypadkach ślepota), czy zaburzenie pracy nerek (zagrożone koniecznością dializ). Powikłania mogą mieć charakter nieodwracalny. Ciężarna chorująca na cukrzycę zagrożona jest również ryzykiem poronienia, obecnością wad wrodzonych płodu (dotyczących układu nerwowego, krwionośnego, nerek) i powikłaniami okołoporodowymi.  U kobiet z cukrzycą typu 1 w ciąży szybko zmienia się zapotrzebowanie na insulinę, co spowodowane jest dynamiką zmian hormonalnych. Nieocenioną pomocą jest wtedy możliwość leczenia pompą insulinową. Za pomocą tego urządzenia najłatwiej osiągnąć normoglikemię lub prawie normoglikemię, co zapewnia prawidłowy rozwój dziecka i dobre samopoczucie matki. Terapia pompą insulinową uwzględnia zmienne zapotrzebowanie na insulinę w nocy i między posiłkami oraz odpowiednie dawkowanie insuliny na posiłki, różne pod względem objętości i jakości. Dostęp do ciągłego podglądu poziomu glukozy w pompach ze stałym monitorowaniem glikemii pomaga podejmować działania zapobiegające niebezpiecznym dla dziecka wahaniom cukru u matki.

Ale czy pompy w Polsce nie są refundowane?
Do tej pory (od kilku lat) refundacją objęte były tylko dzieci i młodzież do 18 roku życia oraz kobiety ciężarne. Osoby wchodzące w wiek dorosły rzadko są niezależne finansowo i te, które nie miały możliwości ponosić kosztów utrzymania pompy insulinowej zmuszone były do rezygnacji z uzycia pompy. W 2011 roku  Minister Zdrowia Ewa Kopacz podpisała Rozporządzenie w sprawie przedłużenia refundacji na zestawy infuzyjne do pomp insulinowych do 26 lat. Niestety, osoby które ukończyły 26 rok życia zakup zestawów infuzyjnych muszą finansować z własnego budżetu. W okresie przygotowania do ciąży istotną rolę odgrywa prawidłowe wyrównanie cukrzycy. Od tego zależy przebieg ciąży, rozwój płodu, zdrowie przyszłej mamy. Niestety refundacje na osprzęt do pompy można uzyskać dopiero będąc w ciąży (chyba,że kobieta planująca ciążę nie ukończyła jeszcze 26 roku życia. Wiele ośrodków diabetologicznych wypożycza pompy nie tylko na czas ciąży, ale również w okresie przygotowania.

W Polsce koszt zakupu pompy to wydatek średnio 8-17 tys. zł, a jej utrzymanie wynosi , w zależności od producenta i modelu od 300 do 600 zł.
"We Włoszech pompy insulinowe i zestawy infuzyjne są bezpłatne dla wszystkich osób, którym diabetolog polecił tą metodę, niezależnie od wieku. Od 2009 r. mam pompę insulinową firmy Medtronik, za którą Region Lacjum zapłaciło 5.800 euro. Roczny koszt utrzymania takiej pompy wynosi około 4.000 euro (wszystko opłacane przez SSN). Z Regionu Lacjum otrzymuje sie 14 opakowań kaniul z drenem i 14 opakowań zbiorników na insulinę (w każdym opakowaniu znajduje się po 10 sztuk), baterie do pompy i do piloty, serter, plastry oraz 4 sztuki sensorów. Glukometry, Paski do glukometra, igiełki do kłucia - są gratis - w Regionie Lacjum, kto używa pompy, ma prawo do 200 sztuk na miesiąc,(paski, których używam kosztują około 55 euro za 50 sztuk, igiełki 5-7 euro za 50 sztuk)" tłumaczy Iwona Bigos.

Anna Malczewska