Gruźlica – bać się czy nie? (1) - Nasz Swiat
29
Śr, czerwiec

Zdrowie i uroda

W związku z głośną sprawą możliwości zarażenia się gruźlicą od pielęgniarki, chorą na tę chorobę, przez noworodki urodzone w rzymskim szpitalu Gemelli poprosiliśmy lekarza specjalistę chorób zakaźnych o przybliżenie nam informacji o tej chorobie, możliwości zarażenia się nią oraz profilaktyki, zwłaszcza u dzieci.

Gruźlica (łac. tuberculosis, TB – tubercule bacillus; TBC), w przeszłości nazywana była suchotami,  gdyż w szybkim czasie doprowadzała do ciężkiego wyniszczenia organizmu z krwiopluciem i gorączką. W XIX i na początku XX wieku grużlica była najpowszechniejszą chorobą endemiczną klas ubogich.

Gruźlica obecna była już w neolicie, jak wykazały badania nad szczątkami bizonta (pochodzące sprzed około  18 tys. lat), a także około 4000 roku p.n.e. Ponadto ślady tbc znaleziono w kręgosłupie niektórych mumii z 3000-2400  p.n.e.  Hipokrates (460 p.n.e) zidentyfikował ją  jako najczęstszą chorobą wszechczasów.  Badania genetyczne prowadzone w Ameryce Południowej potwierdzają obecność TBC na tym kontynencie  od około 2000 lat (związki z kulturą Paracas 750 p.n.e-100 n.e.).

W epoce romantyzmu, w XIX wieku, uważano, że gruźlica jest przyczyną euforii i kreatywności artystów, a na początku XX wieku, stworzono teorię wg której TBC była wywoływana przez masturbację.

Avicenna (X w.) był pierwszym, który sklasyfikował TBC jako chorobę zakaźną („Kanon medycyny”), dostrzegł jej związki z cukrzycą, i storzył hipotezę  rozprzestrzeniania się tej  choroby za pośrednictwem wody i gleby oraz stworzył ideę kwarantanny (izolacji chorych). Nazwa tubercolosi została wymyślona w 1839 roku przez Johanna Lukasa Schönleina (1793/64).
Gruźlica wywoływana jest przez prątka gruźlicy (Mycobacterium tuberculosis) z rodziny mykobakterii. Inne mykobakterie z tej rodziny wywołujące choroby podobne do gruźlicy to: M. bovis (u wołów),  M. africanum (groźna dla osób z upośledzonym układem odpornościowym), M. microti; M. avium, M. kansasii (powodują choroby podobne do tbc) i M. leprae.
Prątka gruźlicy opisał 24 marca 1882 niemiecki lekarz i bakteriolog Heinrich Hermann Robert Koch (1843-1910). Za badania nad gruźlicą otrzymał w 1905 roku Nagrodę Nobla.
Z punktu widzenia epidemicznego TBC w XX wieku zabiła100 milionów osób. Przez ostatnie 50 lat odnotowano zmniejszenie zachorowań na gruźlicę, jednak w latach 80-tych  z powodu wzrostu liczby infekcji wirusem HIV i załamanie się kontroli nad gruźlicą spowodowały odrodzenie się gruźlicy[3]. Pojawienie się lekoopornych form bakterii również przyczyniło się do rozszerzenia światowej epidemii. (CDN)

Stefano Pellicanò
lekarz - specjalista chorób zakaźnych