Mignano Monte Lungo 2011 r. – polsko-włoskie braterstwo broni - Nasz Swiat
24
Cz, czerwiec

Monte Cassino

Od kilku lat, z inicjatywy prof. Wojciecha Narębskiego, prezesa oddziału Krakowskiego Krajowego Związku byłych żołnierzy Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, oddawany jest hołd ponad 300 włoskim towarzyszom broni – żołnierzom 1. Raggruppamento Motorizzato (1. Zgrupowanie Zmotoryzowane) i Corpo Italiano di Liberazione (Włoski Korpus Wyzwolenia) – poległym pod polskim dowództwem w walkach nad Sangro i później w kampanii adriatyckiej. Hołd oddawany jest również dowódcy wymienionych jednostek gen. Umberto Utili, który podobnie jak gen. Władysław Anders wyraził ostatnią wolę spoczęcia na wiecznej warcie pośród swoich żołnierzy.

Warto tutaj przypomnieć, iż bitwa o Monte Lungo stoczona w pierwszej dekadzie grudnia 1943 roku rozpoczęła szlak wojenny odradzającego się Wojska Włoskiego. Następnie w lutym 1944 r. walcząc u boku 2. Korpusu Polskiego nad rzekami Volturno i Sangro, oddziały 1. Raggruppamento Motorizzato  przeprowadziły znamienne uderzenie na Monte Marrone w Mainarde, obserwowane przez przebywającego właśnie w tym rejonie Naczelnego Wodza gen. Kazimierza Sosnkowskiego. Przebieg dalszych działań wojennych oraz wyznaczenie gen. Andersowi dowodzenia w kampanii na froncie adriatyckim po zwycięskiej bitwie o Monte Cassino zespoił i uwydatnił współpracę pomiędzy oddziałami polskimi i włoskimi. Wówczas, utworzony na bazie 1. Zgrupowania Zmotoryzowanego, Włoski Korpus Wyzwolenia podlegał operacyjnie 2. Korpusowi Polskiemu na odcinku walk wzdłuż wybrzeża Morza Adriatyckiego, aż po Ankonę, i później przy przełamaniu linii Gotów.

Przedstawiony powyżej krótki zarys wspólnych działań operacyjnych pomiędzy oddziałami polskimi i włoskimi w kampanii wojennej na terenie Półwyspu Apenińskiego w latach 1943 – 1945 doczekał się już wielu opracowań, istotne jednak, abyśmy krzewili pamięć o tych wydarzeniach, które wzbogacają wielowiekowe tradycje braterstwa broni pomiędzy naszymi narodami. Temu też wielce służą nieustające zabiegi prof. Wojciecha Narębskiego, byłego żołnierza 22. Kompanii Zaopatrywania Artylerii.

 

W bieżącym roku, na przypadającą w dniach 7 – 8 grudnia,  67. rocznicę bitwy o Monte Lungo, prof. Narębski wystosował list do burmistrza Mignano Monte Lungo, Antonio Verdone, a skierowany głównie do weteranów walk. Specjalne i osobiste zaproszenie na uroczystość, przypadającą 8 grudnia 2011 r. na Włoskim Cmentarzu Wojskowym leżącym u stóp Monte Lungo, wystosował do redaktor Danuty Wojtaszczyk i do niżej podpisanego, gen. Vittorio Barbato zawiadujący Commisariato Generale per le Onoranze ai Caduti in Guerra przy włoskim Ministerstwie Obrony. Przy tej zaszczytnej sposobności nie mogło więc zabraknąć symbolicznego i wyjątkowego elementu spojenia współpracy pomiędzy oddziałami polskimi i włoskimi podczas walk w kampanii adriatyckiej – autor artykułu przybył na uroczystość w mundurze polowym 111. Kompanii Ochrony Mostów, co wywołało wielkie zainteresowanie pośród zaproszonych gości. Ta jednostka specjalna utworzona była w 1944 r. na bazie  1. Samodzielnej Kompanii Commando, gdzie stanowiska dowódcze obejmowali polscy oficerowie, a skład poszczególnych plutonów oparty był o włoskich ochotników pochodzących głównie z regionów Abruzzo i Molise. Co ciekawe, Włosi odziewali się w identyczny mundur, co polscy żołnierze oraz nosili polskie insygnia wojskowe. Znamiennym przy tym pozostaje w zapisie historycznym, iż żołnierze 111. KOM wraz z Ułanami Karpackimi, jako pierwsi wkroczyli wspólnie do Ankony.

Tych kilka detali związanych z uroczystościami na włoskim sacrarium wojskowym, pozwala nam lepiej rozumieć, dlaczego zobowiązani jesteśmy do oddawania honoru i czci poległym włoskim i polskim żołnierzom walczącym o wolność obu Narodów. Naszą obecnością dajemy świadectwo pamięci  tym, którzy odeszli na wieczną wartę.

Zachęcam wszystkich do odwiedzenia włoskiego sacrario militare, położonego zaledwie 14 kilometrów od Cassino przy antycznej via Casilina na kierunku Neapolu. Włoski Cmentarz Wojskowy w Mignano Monte Lungo wzniesiony został w 1951 r. na bazie projektowej Polskiego Cmentarza Wojennego na Monte Cassino.

Krzysztof Piotrowski

Archiwum artykułów autora poświęconych tematyce Monte Cassino